Προανακτορική Περίοδος

proanaktorikhperiodos1Η Προανακτορική εποχή χωρίζεται σε τρεις φάσεις.
Στην πρώτη προανακτορική, όπου ο χαλκός δεν είχε ακόμη κάνει την εμφάνισή του και δεν είχε επηρεάσει τη ζωή τους, στη δεύτερη προανακτορική όπου το εμπόριο και η ναυτιλία αναπτύσσονται και αρχίζει η προμήθεια χαλκού και κασσίτερου και στην τρίτη προανακτορική, όπου νέα υλικά αλλάζουν τη ζωή των κατοίκων, την οικονομία και την επικοινωνία με τις γύρω περιοχές. Πολύτιμοι λίθοι, χρυσός και ελεφαντόδοντο από την Αίγυπτο χρησιμοποιούνται και δημιουργούν σημαντικά για την εποχή καλλιτεχνικά δείγματα. Πράγματι, ο ι πρώτες επαφές ανάμεσα στην Κρήτη και την Αίγυπτο ξεκινούν ήδη από τα μέσα της τρίτης χιλιετίας (2600 π.Χ. περίπου) και πιστοποιούνται κυρίως με ανταλλαγή αγαθών. Η δομή της προανακτορικής Κρήτης κατά την περίοδο αυτή δεν είναι γνωστή, αλλά είναι πολύ πιθανή η ύπαρξη μιας πρωτοαστικής οργάνωσης με επίκεντρα την Κνωσό. Η Αίγυπτος την περίοδο αυτή, ισχυρή ήδη δύναμη, εντυπωσιάζει τους Μινωίτες, αλλά και επιζητεί τις επαφές με την Κρήτη, ιδιαιτέρως με την Κνωσό. Οι σχέσεις αυτές ευνοήθηκαν λόγω και της σχετική μικρής απόστασης Κρήτης – Αιγύπτου. Τα φυσικά λιμάνια της Μεσαράς πρέπει να αποτελούσαν τα αγκυροβόλια και τις βάσεις των μινωικών πλοίων που ταξίδευαν προς και από την Αίγυπτο. Την περίοδο αυτή, πρώτες ύλες για την κατασκευή σφραγίδων, φυλαχτών, ειδωλίων και κοσμημάτων, ήρθαν σε μικρές ποσότητες από την Αίγυπτο, καθώς και ημιπολύτιμοι λίθοι. Κατά την προανακτορική περίοδο και κυρίως κατά τα τέλη της, μπαίνουν οι βάσεις για την οργάνωση της παραγωγής, του εμπορίου και της μινωικής θαλασσοκρατορίας. Οι αλληλεπιδράσεις Κρήτης-Αιγύπτου εμπλουτίζουν τον πρώιμο μινωικό πολιτισμό, ο οποίος θα φτάσει στο απόγειό του, στις ανακτορικές περιόδους, που ακολουθούν…

proanaktorikhperiodos2Οι Μινωίτες εντυπωσιάζονται από τα λίθινα αιγυπτιακά αγγεία τα οποία εισάγουν στην Κρήτη. Η μινωική λιθοτεχνία φθάνει σε υψηλό επίπεδα, ιδιαίτερα στα αγγεία από το Μόχλο. Μιμήσεις αιγυπτιακών μικρογραφικών αγγείων έχουν βρεθεί στην κεντρική και ανατολική Κρήτη.
Αιγυπτιακοί σκαραβαίοι (σφραγίδες σε απομίμηση σκαθαριού, δημοφιλή σύμβολα αναγέννησης της ζωής στην Αρχαία Αίγυπτο), έφθασαν στην Κρήτη από τα τέλη της προανακτορικής περιόδου και μετά, με παράλληλη παραγωγή μινωικών σκαραβαίων, όμοιων με τους αιγυπτιακούς στο σχήμα, αλλά με μινωική διακόσμηση. Σημαντική μαρτυρία θαλάσσιων δρόμων επικοινωνίας Κρήτης – Αιγύπτου κατά την περίοδο αυτή, αποτελούν οι τρεις αιγυπτιακοί σκαραβαίοι που χρονολογούνται από την Πρώτη Μεταβατική Περίοδο μέχρι τη 12η δυναστεία (2160-1900 π.Χ.), που βρέθηκαν στο Λέντα, στους πρωτομινωικούς θολωτούς τάφους Παπούρας και Γερόκαμπου.

proanaktorikhperiodos3Ενα σημαντικό εύρημα, το πήλινο σείστρο από το Φουρνί Αρχανών, καθαρή απομίμηση του αιγυπτιακού μουσικού οργάνου με μαγική-θρησκευτική χρήση υποδηλώνει απαρχές συμβολικών επιδράσεων, όπως επίσης οι σκαραβαίοι και οι ζωομορφικές σφραγίδες και φυλακτά με αιγυπτιακό σχέδιο.
Οι εξαγωγές από την Κρήτη, την περίοδο αυτή, αφορούν πιθανώς προϊόντα γης και ίσως υφαντά.
Κατά την προανακτορική περίοδο και κυρίως κατά τα τέλη της, τίθενται οι βάσεις για την οργάνωση της παραγωγής, του εμπορίου και της μινωικής θαλασσοκρατορίας. Οι απαρχές των σχέσεων και αλληλεπιδράσεων Κρήτης-Αιγύπτου εμπλουτίζουν τον πρώιμο μινωικό πολιτισμό, ο οποίος εξελίσσεται αναλλοίωτος, φθάνοντας στο απόγειό του, στις ανακτορικές περιόδους, που ακολουθούν.